![\"\"](\"https:\/\/blog.ziarkiewicz.com.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2024-01-12_05h56m08-scaled.jpg\")
<\/a><\/p>\nNa pocz\u0105tek wspomn\u0119 tylko o pierwszym zderzeniu ze szwedzk\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 zaraz po wyl\u0105dowaniu. No bo co mo\u017ce zrobi\u0107 tr\u00f3jka Polak\u00f3w, kt\u00f3ra si\u0119 d\u0142ugo nie widzia\u0142a, a ma po wyl\u0105dowaniu sporo czasu na autobus? Oczywi\u015bcie piwko \ud83d\ude42 Niestety – jak nas u\u015bwiadomiono na lotnisku, o 07:00 rano nie kupisz alkoholu. Systembolaget\u00a0<\/strong>– to s\u0142owo d\u017awi\u0119cza\u0142o nam w uszach przez ca\u0142y wyjazd.<\/p>\n Systembolaget to m\u00f3wi\u0105c w skr\u00f3cie system monopolowy na alkohol. System jest pa\u0144stwowy, co wi\u0119c za tym idzie \u2013\u00a0 sklepy z alkoholem nale\u017c\u0105 do pa\u0144stwa i s\u0105 otwarte w poszczeg\u00f3lne dni i godziny. Dlatego alkohol mo\u017cna zakupi\u0107 od poniedzia\u0142ku do pi\u0105tku w godzinach od 10:00 do 19:00\/20:00 i w soboty tylko do godziny 15:00. Tak wi\u0119c nie ma tu czego\u015b takiego, jak wyskakiwanie na imprezie do monopolowego 24h. Tu trzeba na spokojnie usi\u0105\u015b\u0107 i zaplanowa\u0107.<\/p>\n Jednak, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107 nie znosi pr\u00f3\u017cni na rynku – co\u015b si\u0119 zawsze da wykombinowa\u0107 i voil\u00e0:<\/em><\/p>\n Pogoda dopisa\u0142a i po dniu „aklimatyzacji” pojechali\u015bmy zwiedzi\u0107 Sztokholm. Zacz\u0119li\u015bmy od Starego Miasta i rze\u017aby z br\u0105zu Morgon<\/i> („Poranek”) Ivara Johnssona stoj\u0105cej tu od 1962 r.<\/p>\n W\u0142a\u015bciwie to niemal na ka\u017cdym kroku mo\u017cemy natkn\u0105\u0107 si\u0119 na jak\u0105\u015b rze\u017ab\u0119. Mamy ochot\u0119 przystan\u0105\u0107 obok Everta Taube, uwa\u017canego za jednego z najbardziej szanowanych muzyk\u00f3w w Szwecji i najwa\u017cniejszego trubadura? Prosz\u0119 bardzo.<\/p>\n A od wielkich i znanych postaci kilka krok\u00f3w dalej natykamy si\u0119 na smutn\u0105, ma\u0142\u0105 posta\u0107, ledwo widoczn\u0105 spod stosu pogniecionych koc\u00f3w, cicho b\u0142agaj\u0105ca o wsp\u00f3\u0142czucie. Ten pos\u0105g, zwany \u201cSzmata i Ko\u015b\u0107\u201d („Rag and Bone”) jest w jaki\u015b spos\u00f3b jeszcze bardziej smutny z powodu lisa. Od 2008 roku bezradny lis czeka na ulicy, prosz\u0105c przechodni\u00f3w, aby zastanowili si\u0119 nad bezdomnymi. Na pierwszy rzut oka wygl\u0105da jak niemal realistyczny stos starych koc\u00f3w, ale przyjrzenie si\u0119 ujawnia smutn\u0105 twarz lisa. Posta\u0107 nie ma na \u015bwiecie nic opr\u00f3cz jednego buta i stosu grubych koc\u00f3w. Pomnik zosta\u0142 umieszczony, w samym sercu miasta, gdzie widz\u0105 go tury\u015bci i najbogatsi. Podobno jego umieszczenie by\u0142o wynikiem publicznego g\u0142osowania, kt\u00f3re chcia\u0142o, aby ma\u0142y symbol ub\u00f3stwa wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy najbardziej potrzebuj\u0105 przypomnienia.<\/p>\n Dalej trafili\u015bmy na ulic\u0119 spe\u0142niaj\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z definicji „fatfobii<\/em>” bo bez w\u0105tpienia dyskryminuj\u0105c\u0105 grubych ludzi. To „M\u00e5rten Trotzigs Gr\u00e4nd”, czyli najw\u0119\u017csza uliczka w mie\u015bcie maj\u0105ca 90 cm szeroko\u015bci, a dodatkowo rozci\u0105ga si\u0119 ona na 36 stopniach schod\u00f3w. Zak\u0142adam, \u017ce nie bez znaczenia jest fakt i\u017c w Sztokholmie nadal obowi\u0105zuje prawo, kt\u00f3re nadwag\u0119 i oty\u0142o\u015b\u0107 okre\u015bla jako wykroczenia. Na szcz\u0119\u015bcie jak widzicie – Karolina bez problemu unikn\u0119\u0142aby mandatu. A przynajmniej w tej kwestii \ud83d\ude42<\/p>\n Nast\u0119pnie przeszli\u015bmy na Rynek ( Stortorget )<\/em>. Z tym miejscem wi\u0105\u017ce si\u0119 ciekawa historia, a je\u015bli doczytacie do ko\u0144ca, to by\u0107 mo\u017ce zgodzicie si\u0119 z nasz\u0105 teori\u0105…<\/p>\n Na pocz\u0105tek sam rynek. We wczesnym \u015bredniowieczu znajdowa\u0142o si\u0119 na nim targowisko i studnia oraz odbywa\u0142y si\u0119 na nim zebrania rajc\u00f3w miejskich i wiece mieszka\u0144c\u00f3w. Na rynku by\u0142y ustawione tak\u017ce dyby i pr\u0119gierz zwany k\u00e5ken.<\/p>\n A teraz historia w\u0142a\u015bciwa. Postaram si\u0119 stre\u015bci\u0107, ale zainteresowani na pewno znajd\u0105 sporo przekaz\u00f3w o tym wydarzeniu.<\/p>\n W nocy z 8 na 9 listopada 1520 roku, zaraz po zdobyciu Sztokholmu przez kr\u00f3la Danii Chrystiana II i koronowaniu na kr\u00f3la Szwecji, mia\u0142a miejsce tzw. Krwawa \u0142a\u017ania sztokholmska (Stockholms blodbad). Oko\u0142o 80-90 zwolennik\u00f3w by\u0142ego regenta szwedzkiego Stena Sture zosta\u0142o skazanych na \u015bmier\u0107 przez s\u0105d ko\u015bcielny za rzekom\u0105 herezj\u0119, wbrew wcze\u015bniejszej obietnicy o amnestii.<\/p>\n Dzie\u0144 wcze\u015bniej oko\u0142o po\u0142udnia w wielkiej sali zamku sztokholmskiego zebrali si\u0119 cz\u0142onkowie szwedzkiej Rady na rozmowy z kr\u00f3lem. W\u00f3wczas z rozkazu Chrystiana II zamkni\u0119to bramy zamku, a nikt z obecnych nie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 bez zgody w\u0142adcy wypuszczony na zewn\u0105trz. Wieczorem do sali obrad, ju\u017c po jej opuszczeniu przez kr\u00f3la, weszli \u017co\u0142nierze. Podejrzane osoby, w tym biskupi Skary i Str\u00e4ngn\u00e4s, by\u0142y wzywane imiennie, a nast\u0119pnie wyprowadzane i zamykane w wie\u017cy. Pozosta\u0142ych przeprowadzono do niewielkiej komnaty, gdzie w niepewno\u015bci sp\u0119dzili noc.<\/p>\n W czwartek, 8 listopada 1520 r. w obecno\u015bci kr\u00f3la zebra\u0142 si\u0119 pod przewodnictwem arcybiskupa Odense Jensa Beldenaka s\u0105d ko\u015bcielny. Rozprawa nie trwa\u0142a d\u0142ugo. Ponownie odczytano pismo oskar\u017cycielskie arcybiskupa Gustava Trolle i wydano orzeczenie. Wyrok uzasadniono sprzeciwem oskar\u017conych wobec interdyktu papieskiego oraz ich przysi\u0119gi, i\u017c arcybiskup \u201enigdy nie zostanie uwolniony i nie powr\u00f3ci do swej katedry\u201d i tym samym w swoim \u201eniechrze\u015bcija\u0144skim sprzysi\u0119\u017ceniu w jawny spos\u00f3b wyst\u0105pili przeciw pos\u0142usze\u0144stwu nale\u017cnemu Ko\u015bcio\u0142owi\u201d. Uznano ich za winnych jawnej herezji. Wymierzenie kary s\u0105d ko\u015bcielny pozostawi\u0142 \u201eramieniu \u015bwieckiemu\u201d, czyli kr\u00f3lowi.<\/p>\n Na Stortorget czekali ju\u017c du\u0144scy \u017co\u0142nierze ustawieni w czworobok oraz kaci z J\u00f6rgenem Homuthem na czele. Wystawiono szafot i szubienic\u0119. Skazani nie mogli przyj\u0105\u0107 sakramentu spowiedzi, co by\u0142o sprzeczne z obowi\u0105zuj\u0105cym zwyczajem. Kanclerz Szwecji i biskup Str\u00e4ngn\u00e4s \u2013 Mattias \u2013 zosta\u0142 \u015bci\u0119ty mieczem jako pierwszy. Po nim \u015bci\u0119to biskupa Skary Vincenta. Kolejne egzekucje trwa\u0142y do ko\u0144ca dnia. Po obu biskupach \u015bci\u0119to dziewi\u0119ciu cz\u0142onk\u00f3w Rady Kr\u00f3lewskiej i sze\u015bciu przedstawicieli ni\u017cszej szlachty. Ich g\u0142owy wrzucano do przygotowanej beczki, kt\u00f3ra szybko si\u0119 zape\u0142ni\u0142a.<\/p>\n Po przedstawicielach szlachty i arystokracji przysz\u0142a kolej na ludzi ni\u017cszych stan\u00f3w. Powieszono przynajmniej 32 mieszczan sztokholmskich. \u017bo\u0142nierze szli od domu do domu wyci\u0105gaj\u0105c ofiary i przyprowadzaj\u0105c je na Stortorget, gdzie przeprowadzano egzekucje. Ich domy by\u0142y nast\u0119pnie pl\u0105drowane a maj\u0105tek konfiskowany. Jeden z licznie zgromadzonych na rynku, niejaki Lasse Hass, zacz\u0105\u0142 p\u0142aka\u0107. Zosta\u0142 wyci\u0105gni\u0119ty z t\u0142umu i powieszony za wyra\u017canie wsp\u00f3\u0142czucia \u201ezdrajcom\u201d. Wraz z zapadaj\u0105cym zmrokiem zako\u0144czy\u0142 si\u0119 pierwszy dzie\u0144 egzekucji. Plac by\u0142 pe\u0142en cia\u0142 straconych. Pada\u0142 deszcz. Wed\u0142ug o 30 lat p\u00f3\u017aniejszego przekazu Olausa Magnusa, ulicami Sztokholmu mia\u0142a sp\u0142ywa\u0107 krew pomordowanych.<\/p>\n W pi\u0105tek, 9 listopada 1520 r. kolejne egzekucje rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 wcze\u015bnie rano. Kontynuowano ka\u017a\u0144 ludzi ni\u017cszego stanu \u2013 mieszczan i s\u0142u\u017cb\u0119 straconych dzie\u0144 wcze\u015bniej. Na rynku zalega\u0142 stos cia\u0142.<\/p>\n A t\u0105 strom\u0105 ulic\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 najbli\u017cej sp\u0142ywa\u0142a krew…<\/p>\n I teraz ju\u017c mniej historycznie, bo wprawdzie nie ma tego w \u017cadnym z przekaz\u00f3w, ale doszli\u015bmy do wniosku, \u017ce wraz ze sp\u0142ywaj\u0105c\u0105 krwi\u0105 musia\u0142y te\u017c spada\u0107 g\u0142owy z przepe\u0142nionej beczki turlaj\u0105c si\u0119 w\u0142a\u015bnie t\u0105 ulic\u0105. By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie st\u0105d wzi\u0119\u0142y sw\u00f3j pocz\u0105tek „kulki z IKEI”. Czy\u017c to nie jest prawdopodobna wersja? \ud83d\ude42<\/p>\n A jeszcze na chwil\u0119 wracaj\u0105c na Stortorget, na rogu jednej z kamienic mo\u017cemy dostrzec pozosta\u0142o\u015b\u0107 po walkach w postaci kuli armatniej wbitej w fasad\u0119 budynku.<\/p>\n Nast\u0119pnie udali\u015bmy si\u0119 do Ko\u015bcio\u0142a \u015awi\u0119tego Miko\u0142aja i…po nazwie jednak spodziewa\u0142em si\u0119 czego\u015b innego, tym bardziej, \u017ce wej\u015bcie jest p\u0142atne \ud83d\ude42<\/p>\n Storkyrkan (lub Sankt Nicolai kyrka) to lutera\u0144ska katedra w Sztokholmie, kt\u00f3ra liczy ju\u017c blisko 700 lat. Katedra ta dla Szwed\u00f3w ma ogromnie znaczenie, poniewa\u017c w niej odbywaj\u0105 si\u0119 wszystkie uroczysto\u015bci dworskie. W\u0142a\u015bnie tutaj odbywa\u0142y si\u0119 koronowania kr\u00f3l\u00f3w Szwecji. Znajduje si\u0119 tu chocia\u017cby bezcenny \u015awi\u0119ty Jerzy ze smokiem (szw. Sankt G\u00f6ran och draken), czyli rze\u017aba ods\u0142oni\u0119ta w 1489 upami\u0119tniaj\u0105ca zwyci\u0119stwo Stena Sture Starszego nad Du\u0144czykami w 1471 roku. Rze\u017aba autorstwa Bernta Notkego wykonana zosta\u0142a z drewna d\u0119bowego i rog\u00f3w \u0142osia.<\/p>\n A tutaj mamy ca\u0142\u0105 weso\u0142\u0105 ekip\u0119 pozuj\u0105c\u0105 przed Pa\u0142acem Kr\u00f3lewskim, a w\u0142a\u015bciwie to armat\u0105 wycelowan\u0105 w okna zamku \ud83d\ude42<\/p>\n Od lewej mamy Michelle (gospodyni\u0119 i przewodniczk\u0119 – niestety jej Micke musia\u0142 by\u0107 w robocie), pod luf\u0105 jest Krzysiek i \u015bwiec\u0105cy kapturek to Karolina.<\/p>\n W mi\u0119dzyczasie mieli\u015bmy prezentacj\u0119 jak faszerowa\u0107 Chocia\u017c s\u0105dz\u0105c po oczach, chyba nie by\u0142 zachwycony tym faktem.<\/p>\n Jeszcze szybkie przej\u015bcie przez kilka atrakcji w Sztokholmie…<\/p>\n Bo w ko\u0144cu ka\u017cdy zg\u0142odnia\u0142, wi\u0119c u nas idzie si\u0119 zwykle na kebaba, a w Szwecji? Czy maj\u0105 jaki\u015b lokalny odpowiednik? Naturalnie, a do tego ka\u017cdy z Was mo\u017ce go przygotowa\u0107 w zaciszu w\u0142asnego domu. Odpowiedzi\u0105 Michelle na g\u0142\u00f3d w Szwecji jest: Tunnbrodsrulle.\u00a0<\/strong>Tylko zobaczcie jak przekonuje Krzy\u015bka, \u017ce to lepsze jak kebs.<\/p>\n Tak – to dok\u0142adnie to co widzicie. Par\u00f3wka, krewetki, t\u0142uczone ziemniaki oraz majonez po\u0142\u0105czony ze \u015bmietan\u0105 i musztard\u0105. I to wszystko zawini\u0119te w pszenn\u0105 tortill\u0119.<\/p>\n A co si\u0119 m\u00f3wi po zjedzeniu tego? „Baaardzo dobre, ale nie r\u00f3b tego wi\u0119cej”. \u017barcik oczywi\u015bcie \ud83d\ude42<\/p>\n I c\u00f3\u017c, dzie\u0144 dobiega\u0142 ko\u0144ca, pogoda dopisa\u0142a, troch\u0119 km w nogach i czas wr\u00f3ci\u0107 do swoich zaj\u0119\u0107…<\/p>\n Dzi\u0119ki Mike za powitanie! Byli\u015bmy zachwyceni \ud83d\ude42 Dobrze, \u017ce zosta\u0142o troch\u0119 spreja…<\/p>\n Tak… kiedy my si\u0119 k\u0142\u00f3cimy, czy mo\u017cna dodawa\u0107 ananasa na pizze, Szatan ewoluuje.<\/p>\n Jeszcze szybki Crossfit w\u0105troby i mo\u017cna wraca\u0107 pakowa\u0107 si\u0119 na lot.<\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\nStockholms blodbad<\/em> wydarzenia z 7 \u201310 listopada 1520 r<\/strong>.<\/h4>\n
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a> <\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\ngo\u0142\u0119bia<\/del> \u0142ab\u0119dzia w wykonaniu Karoliny.<\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a> <\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n\n
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n